อิลิออสโตมี (ทวารเทียมระบบลำไส้เล็ก) คืออะไร?

อิลิออสโตมี (ทวารเทียมระบบลำไส้เล็ก) เกิดจากการนำลำไส้เล็กส่วนปลาย (ileum) มาสร้างเป็นรูเปิดเพื่อระบายอุจจาระออกจากร่างกาย

หลังการผ่าตัดทันที ทวารเทียมจะบวมและมีขนาดใหญ่แต่ไม่มีความรู้สึกใดๆและไม่เจ็บ แล้วจะค่อยๆยุบบวมลง เมื่อครบ 6 - 8 สัปดาห์ ทวารเทียมก็จะมีขนาดคงที่

ทวารเทียมไม่มีเส้นประสาท จึงไม่มีความรู้สึกใดๆและไม่เจ็บ

ลักษณะภายนอกของทวารเทียมที่ปกติ คือ มีสีแดงและชุ่มชื้น คล้ายกับเยื่อบุข้างกระพุ้งแก้มในช่องปาก ทวารเทียมไม่มีเส้นประสาทจึงไม่มีความรู้สึกใดๆ แต่ถ้ากระแทกหรือกดแรงๆก็จะทำให้ทวารเทียมเกิดบาดแผลขึ้นได้ ดังนั้นจะต้องสัมผัสทวารเทียมเทียมอย่างเบามือ โดยเฉพาะเวลาทำความสะอาด ถ้าหากมีเลือดซึมรอบนอกของทวารเทียม แนะนำให้ใช้ผ้าสะอาดกดลงไปเบาๆ ไม่นานเลือดก็มักจะหยุดไปได้เอง.

ทวารเทียมมีขนาดและรูปร่างและได้หลายแบบ ขึ้นอยู่กับข้อจำกัดของแต่ละบุคคล เช่น บางคนอาจมีทวารเทียมค่อนข้างสั้น ในขณะที่บางคนอาจมีทวารเทียมยาว บางคนมีทวารเทียมทรงกลม แต่บางคนมีทวารเทียมทรงรี

ประเภทของการผ่าตัดลำไส้เล็กส่วนปลาย

อิลิออสโตมี (ทวารเทียมระบบลำไส้เล็ก) เกิดจากการนำลำไส้เล็กส่วนปลาย (ileum) มาสร้างเป็นรูเปิดเพื่อระบายอุจจาระออกจากร่างกาย. อิลิออสโตมี (ทวารเทียมระบบลำไส้เล็ก) โดยปกติจะอยู่ที่ด้ายขวาของสะดือ

อุจจาระที่ขับถ่ายออกมามักจะมีลักษณะค่อนข้างเหลว ทวารเทียมไม่สามารถกลั้นได้ จึงต้องใส่ถุงรองรับสิ่งขับถ่ายติดตัวไว้ตลอดเวลาเพราะอาจมีสิ่งขับถ่ายระบายออกมาได้ทุกเมื่อ

การผ่าตัดทำอิลิออสโตมี (ทวารเทียมระบบลำไส้เล็ก) มีอยู่ 2 รูปแบบ คือ ทวารเทียมแบบยกลำไส้ฝั่งต้นมาเปิด (End colostomy) และทวารเทียมแบบเป็นห่วงวง (Loop colostomy)

อิลิออสโตมี (ทวารเทียมระบบลำไส้เล็ก) ทวารเทียมแบบยกลำไส้ฝั่งต้นมาเปิด (End ileostomy)

คือ การยกลำไส้ขึ้นมาเดี่ยวๆ โดยยกปลายลำไส้เล็กมาเปิดที่หน้าท้อง เป็นลักษณะรูเดียวโดดๆ และเย็บเยื่อบุติดกับผนังหน้าท้อง ทวารเทียมแบบยกลำไส้ฝั่งต้นมาเปิด (End ileostomy) เป็นได้ทั้งแบบชั่วคราวและแบบถาวร ขึ้นอยู่กับข้อจำกัดทางสุขภาพของแต่ละบุคคล

 

ทวารเทียมแบบเป็นห่วงวง (Loop colostomy)

คือ การยกลำไส้เล็กส่วนปลาย (ileum : อิลเลียม) ขึ้นมาเปิดที่ช่องหน้าท้อง (ด้านขวา) ชั่วคราว เป็นรูปแบบที่เกิดจากความจำเป็นเร่งด่วน โดยจะทำการเกี่ยวลำไส้ขึ้นมา ตัดเปิดด้านบนให้เป็นท่อ แล้วปลิ้นออกมาเป็นช่องเปิด 2 ช่อง ได้แก่ ช่องทางอุจจาระและช่องทางมูก

ซึ่งเป็นลักษณะที่สามารถทำกลับให้คืนสู่ระบบลำไส้ปกติได้ง่าย

ประเภทของถุงเก็บอุจจาระทางหน้าท้อง

ถุงปลายเปิดจะช่วยให้เทอุจจาระออกจากถุงได้ง่าย ทั้งนี้พยาบาลด้านการดูแลทวารเทียมจะเป็นผู้ประเมินว่าอุปกรณ์ใดที่เหมาะสม ประเมินว่าคุณสามารถเปลี่ยนจากการใช้ถุงใสไปเป็นการใช้ถุงทึบได้เมื่อใด รวมถึงเป็นผู้สอนวิธีใช้งานอุปกรณ์ชนิดนั้นให้กับคุณ

ถุงเก็บอุจจาระ มี 2 ระบบ คือ: 

ระบบถุงชิ้นเดียว

ถุงกับแป้นอยู่ติดเป็นชุดเดียวกันโดยสมบูรณ์ ไม่สามารถแกะออกจากกันได้ การเปลี่ยนอุปกรณ์จะต้องเปลี่ยนทั้งชุด

ระบบถุงสองชิ้น

ถุงกับแป้นแยกจากกันได้อย่างอิสระ คุณสามารถเปลี่ยนถุงเก็บอุจจาระได้ทุกวัน โดยไม่ต้องแกะแป้นออกจากผิวหนัง

บทความที่เกี่ยวข้อง

ก่อนการผ่าตัดสร้างรูเปิด

การผ่าตัดอาจรู้สึกเหมือนการก้าวเข้าสู่สิ่งที่ไม่รู้จัก แต่การเข้าใจมันในตอนนี้สามารถทำให้ทุกอย่างรู้สึกน้อยลงเมื่อเผชิญในภายหลัง คู่มือนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น

อ่านเกี่ยวกับวิธีเตรียมตัวสำหรับการผ่าตัดสร้างรูเปิด

อาหารและเครื่องดื่มที่ควรรับประทานสำหรับผู้ที่มีลำไส้เล็กส่วนปลายหรือลำไส้ใหญ่เปิด

การปรับเปลี่ยนอาหารหลังการผ่าตัดสร้างทวารเทียมทางลำไส้ใหญ่หรือลำไส้เล็กอาจรู้สึกหนักใจ แต่ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น คู่มือนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจว่าอะไรที่ปลอดภัยต่อการบริโภคและควรระวังอะไรบ้าง

อ่านคำแนะนำการกินสำหรับผู้ที่มีสโตมา

หลังการผ่าตัดสร้างรูเปิด

เดือนแรกหลังการผ่าตัดเป็นช่วงเวลาสำคัญในการสร้างความมั่นใจและความเป็นอิสระ คู่มือนี้จะแนะนำการดูแลตนเองที่จำเป็น ตั้งแต่การปกป้องผิวของคุณไปจนถึงการปรับกิจวัตรประจำวัน

อ่านเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นหลังการผ่าตัดสร้างรูเปิด